مشاور ارشد اوباما: در دولت بایدن تحریم ایران پایان مییابد

امضای عهدنامهها، موافقتنامهها و مسائل مربوط به دیگر کشورها و سازمانهای بینالمللی، برنامهریزی ملی، بودجه و وظیفه گماشتنهای دولتی، گماشتن وزیرها، استاندارها و سفیرها تابع تصدیق مجلس شورای اسلامی، از جملهٔ وظایف رئیسجمهوری است. آقایان نوبخت و جمشید انصاری در همان سمت معاونت رئیس جمهور و روسای سازمانهای برنامه و بودجه و اداری و استخدامی پابرجا خواهند بود.

با شماها و با مردم تکرار کردهام، حالا هم همان حرف را تکرار میکنم؛ این تجربه عبارت است از بیاعتمادی به غرب؛ آیندگان باید از این تجربه استفاده کنند. به عبارت دیگر، اگر توافق با ایران انجام شود، ایالات متحده ممکن است زمان کمتری نسبت به سال ۲۰۱۵ با قیمت بالاتری خریداری کند. با این حال، گزارشهای اخیر از وین، جایی که مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی از طریق واسطهها در حال تعامل هستند، حاکی از آن است که تهران ممکن است همچنان با تعلیق برنامهاش در ازای رهایی از تحریمهای آمریکا موافقت کند.

یک مقام ارشد وزارت امور خارجه در گفتگو با خبرنگاران در واشنگتن اظهار کرده مذاکرات به نقطهای رسیده که رهبران سیاسی باید تصمیم بگیرند که آیا با عناصر کلیدی توافقی موافقت میکنند که اساسا شرایط بازگشت به برجام را فراهم میکند.

رئیسجمهور سابق آمریکا در حالی چنین اظهارات تحریکآمیزی را علیه بایدن مطرح کرده است که رئیسجمهور فعلی آمریکا هیچ اقدامی در خصوص واکسیناسیون اجباری و تعطیلی مدارس در ایالات متحده آمریکا اتخاذ نکرده است. سؤال اصلی مقاله این است که اعمال قدرت در سیاست خارجی اوباما در قبال ایران چگونه بود؟

از طرف دیگر تحولات بین المللی بر سیاست داخلی کشورها هم تأثیرگذار است که آن تحولات داخلی نیز به نوبه خود سیاست خارجی کشورها را تحت تأثیر خود قرار می دهد. این مقامهای سابق نوشتند: ما نمیخواستیم پشتیبانی آمریکا از این ائتلاف تبدیل به چک سفید امضا شود اما امروز تلفات غیرنظامیان در این جنگ همچنان به رشد ادامه میدهد و پایانی نیز برای این جنگ در دیدرس مشاهده نمیشود و روشن است که این دقیقا چیزی است که اتفاق افتاده است.

آمریکا همچنین از طریق پشتیبانی اطلاعاتی نیز از این ائتلاف حمایت به عمل میآورد. به گفته فرماندهی نیروهای مسلح آمریکا در اروپا، واحد 18 هوابرد وارد پایگاه نظامی ویسبادن در نزدیکی شهر فرانکفورت شده و در این پایگاه یک مقر فرماندهی برای حمایت از هزارو 700 نیروی هوابرد که قرار است به لهستان اعزام شوند، ایجاد خواهد کرد.

در همین حال رویکرد ترامپ، تحریمها را شدت بخشید، اقتصاد ایران را ویران کرد اما نتوانست توسعه هستهای رژیم یا حمایت آن را از نایبان ترویستی در سراسر خاورمیانه متوقف کند. از نگاه جو بایدن، احیای برجام -و همراه با آن اعمال محدودیت بر برنامه هستهای ایران- میتواند به یک وعده بزرگ انتخاباتی او جامه عمل بپوشاند و اختلالی را که ترامپ در توافق اولیه ایجاد کرد، ترمیم کند.

از اقدامات دیگر ایران برای تضمین میتوان به تصویب طرحی در مجلس برای خروج از ان پی تی(NPT) یا گسترش بیشتر برنامه هستهای در صورت نقض توافق از سوی طرف مقابل اشاره کرد، اما هیچ کدام به اندازه موضوع اولی که مطرح شد نمیتواند تضمین کننده عدم تخلف طرف مقابل باشد.

پرزیدنت ترامپ در طول کارزار انتخاباتی این توافق را یکی از “بدترین توافق هایی که تا به حال دیده” خواند و وعده داد در صورت پیروزی آن را پاره کند و مجددا مذاکره کند. دولت اوباما با مشارکت فرانسه، بریتانیا، آلمان، چین و روسیه توافق کرد که ایران غنی سازی اورانیوم را تا سال ۲۰۳۱ در ازای لغو تحریم های اقتصادی به ارزش ده ها میلیارد دلار محدود کند.

در سال 2020 وی تقریباً 2 میلیون دلار از شرکت سرمایه گذاری پرریسک Revolution LLC که در آن معاون اجرایی رئیس و مشاور عمومی بود، حقوق دریافت کرد. به بیان دیگر حجم نقدینگی در هشت سال ریاست جمهوری حسن روحانی 704 درصد رشد داشته است. ایران هم بر میزان ذخایر اورانیوم غنی شدهاش افزوده و هم سطح غنیسازی اورانیوم را به شصت درصد رسانده است.

این ارزیابی با اذعان به اینکه دولت بایدن خود را در چنین موقعیتی میبیند آغاز میشود، زیرا در سال ۲۰۱۸، سلف او، دونالد ترامپ، ایالات متحده را بهطور یکجانبه از برجام خارج کرد و اگرچه ایران در ابتدا با خویشتنداری پاسخ داد، اما از آن زمان به بعد غنیسازی اورانیوم را افزایش داده است، تا جایی که اکنون میتواند در عرض چند هفته به آستانه هستهای برسد (به جای زمان گریز یکساله تحت برجام).

سکولوو در بیانیه هفته گذشته خود گفت که در حال ارزیابی منابع کمیته است و نگران پیامدهای آن برای متمم اول قانون است و در صورت لزوم پاسخ خواهد داد.

توافق در سال ۲۰۳۱ به پایان خواهد رسید، همانطور که در برجام بود، و زمان گریز هستهای ایران احتمالاً کمتر از آنچه خواهد بود که در صورت عدم خروج آمریکا از برجام حاصل میشد.

سال گذشته، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا وعده داده بود که پس از احیای توافق قبلی، ایالات متحده به دنبال توافقی «طولانیتر و قویتر» باشد. درسی که از چهار سال گذشته می گیریم این است که اگر واقعا خواستار توافقی قوی هستیم که دوام بیاورد، این توافق باید دربرگیرنده موضوعات دیگر و انگیزه های عمیق تر در تنش های میان ایران و آمریکا باشد.

، بایدن آماده بازگشت به توافق 2015 و «گرفتن تصمیمات سیاسی لازم برای دستیابی به این هدف است». اما چنین عملی خطرات سیاسی قابل توجهی نیز به همراه دارد. بدین ترتیب در تاریخ 14 آبان 1387 مجلس شورای اسلامی طرح عدم اعتماد به علی کردان را مورد مذاکره قرار داد و پس از سخنان موافقان و مخالفان این طرح و اظهارات علی کردان در دفاع از عملکرد خود، طرح عدم اعتماد با اکثریت قابل توجه نمایندگان حاضر در جلسه به تصویب رسید.

اتخاذ سیاست اشتباه، دیگر قابل قبول و تحمل نیست و دورانش هم سرآمده. این گونه نیست که من هر روز ایشان را ببینم اما هفتهای یک بار به دیدارشان میرویم.

هیچ جمهوریخواهی در سال 2015 به این توافق رأی نداد و احتمالا احیای برجام به یک موضوع تبلیغاتی در انتخابات میان دورهای آتی مبدل خواهد شد. این مقام ارشد گفته همانند توافق اولیه، توافق جدید هم برنامه توسعه موشکی ایران را محدود نخواهد کرد.

این یک توافق «طولانیتر و قویتر» که شامل توسعه موشکی ایران نیز میشود، نخواهد بود که تیم بایدن زمانی خواستار آن شد. در همین حال، رویکرد آقای ترامپ – تشدید تحریمها – به اقتصاد ایران آسیب زد، اما نتوانست مانع توسعه هستهای ایران و سیاستهای منطقهای اش شود. در حالی که مقامات آمریکایی هیچ جزئیاتی ارائه نکردند، بازگرداندن کامل توافق قبلی به این معنی است که کلیه محدودیتهای هستهای مصرح در برجام برای ایران در سال 2030 منقضی میشود.